Repsol YPF

A convivencia nas comunidades de propietarios non sempre está exenta de conflitos. En moitas ocasións, a falta de entendemento ten que ver cos gastos. Non é estraño que nas contas da escaleira dun edificio ou de calquera urbanización haxa débedas pendentes dalgún dos copropietarios dos espazos comúns. Ás veces, as comunidades de veciños descoñecen cómo actuar ante a falta de pagamento. 

Coa lei na man

Porén, proceder coa lei na man é sinxelo. A Lei de Propiedade Horizontal regula as normas nas comunidades de propietarios. No seu artigo 21, esta lexislación vixente recolle que, en primeiro lugar, a xunta da comunidade de veciños debe acordar a liquidación da débeda e remitirlle unha carta ao propietario moroso comunicándolle a súa situación e exhortándolle a saldar a débeda.

Se o debedor non responde co pagamento á notificación da comunidade, entón poderase proceder xudicialmente, interpoñendo unha demanda no Xulgado de Primeira Instancia do distrito onde se atopa o edificio. A demanda diríxese contra o propietario da vivenda ou local. A persoa que aparece no rexistro é a que ha de ser demandada, independentemente de que ao efectuar a venda do piso ou local o titular anterior acordase responder solidariamente xunto ao actual do pagamento da débeda. 

Para este trámite non é preciso nin avogado nin procurador. Pero, aínda que a lei permite demandar o moroso sen avogado nin procurador, non acostuma ser moi recomendable facelo sen a asistencia dun experto, xa que calquera defecto de forma ou un retraso en contestar pode supor que non se defendan adecuadamente os intereses da comunidade de veciños e que esta perda o preito. Polo demais, os gastos e costas que se produzan no proceso, aínda que os teña que adiantar a comunidade, poderá recuperalos cando se execute a sentenza.

Este tipo de débedas económicas reclámanse mediante un procedemento monitorio. A demanda debe achegar unha certificación da liquidación, emitida polo secretario e co visto e prace do presidente. A continuación, o xulgado instaralle ao moroso a saldar a débeda ou ben a se opor ao seu pagamento. 

Que a reclamación sexa efectuada polo xulgado provoca que gran porcentaxe de debedores paguen seguidamente. Tamén hai debedores que se seguen a negar a saldar a mora. Entón ponse en funcionamento o chamado proceso declarativo.

Pero pode suceder que o debedor nin responda nin se opoña. Neses casos, a Xustiza pode chegar a determinar incluso o embargo preventivo da vivenda para garantir o cobro da débeda por parte da comunidade. 

Unha das preguntas dos novos propietarios dun piso é se cando se compra están obrigados a pagar os gastos de comunidade que deixasen sen pagar quen o vendese. O vendedor dun inmoble para outorgar a escritura debe achegar un documento asinado polo secretario e do presidente da Xunta de Propietarios na que conste se o piso está ao corrente no pagamento ou cal é a cantidade que os seus propietarios adebedan. Sen esta certificación o notario non autorizará a elevación da transacción a escritura pública, a menos que o comprador acepte liberar o vendedor desta obriga.

Con voz pero sen voto

Mentres un veciño sexa moroso coa comunidade de propietarios poderá asistir ás reunións, participar nas súas deliberacións e recibir as notificacións dos acordos, pero no poderá exercer o seu dereito a voto nas reunións. Por outro lado, se intentara vender a vivenda, como se apuntou, achegaríase un certificado no que constaría que non está ao corrente no pagamento das cotas da comunidade.

Por último, a normativa contempla a posibilidade de que a condición de moroso apareza nas actas, circulares e notificacións da comunidade, así como nos carteis do taboleiro de anuncios, cun ánimo disuasorio e co obxecto de facerlles presión ao moroso para que pague.