A arquitectura bioclimática aproveita a capacidade natural do edificio en aras de lograr o máximo confort, sen recorrer a medios artificiais para manter unha temperatura agradable, unha luminosidade suficiente e un ambiente saudable.
Segundo a Asociación Española de Bioconstrución (AEB), a clave da arquitectura bioclimática é considerar ao edificio como un ser vivo que ten alma e respira, polo que a planificación do mesmo se coida en extremo, desde a elección do terreo (valorando as súas posibles imprecisións xeolóxicas, que terminarán afectando á construción e, polo tanto, aos seus inquilinos), ata os materiais, pasando polas estruturas, as cubertas, a orientación, a eficiencia enerxética (Pdf) e o equipamento interno, pois a atmosfera interior dun inmoble pode conter infinidade de substancias tóxicas que repercuten na saúde humana. Así, unha das máximas da bioconstrución é a utilización de produtos non contaminantes, biodegradables e reciclables, que no seu proceso de elaboración precisen dos mínimos consumos enerxéticos e ambientais.
Con todos estes elementos, dispostos e proxectados por arquitectos expertos en bioconstrución, as vivendas respiran, ofrecen un ambiente saudable e confortable, e logran unha eficiencia enerxética total. A fórmula está en abrir grandes acristalamentos nas paredes para aproveitar a luz e a calor do sol; promover a orientación das ventás para que en inverno capten toda a calor posible e en verán o rexeiten (para isto, incorpóranse en moitos casos contraventás de madeira e toldos de lino para prescindir dos equipos de ar acondicionado); situar ao sur as estancias máis funcionais; revestir as cubertas con materiais illantes naturais ou vexetais; apostar pola pedra, a cortiza, o cáñamo, o barro cocido, o cemento natural, a cal hidráulica, a madeira (tanto na construción como no mobiliario e os revestimentos) e a cerámica (tamén para revestimentos e tubaxes); eliminar o PVC e as pinturas tóxicas; e minimizar o emprego de formigón.
A Asociación Española de Bioconstrución organiza regularmente xornadas sobre arquitectura bioclimática en diferentes puntos de España, nas que interveñen especialistas de diferentes disciplinas que insisten na necesidade de mentalizar á Administración sobre a importancia da bioconstrución, como ferramenta imprescindible para unha edificación sostible. Moitos dos participantes opinan que as vivendas bioclimáticas poden incrementar o seu custo nun 15% comparativamente cunha vivenda estándar; segundo outros expertos na materia, as casas bioclimáticas non son máis caras que os inmobles tradicionais, pero todos coinciden en que este tipo de edificación é, co paso do tempo, máis económico pola súa gran eficiencia enerxética, que reduce o gasto en calefacción e elimina a refrixeración.
Un cambio de mentalidade sostible
Os especialistas destacan que para afrontar os actuais retos ambientais, é necesario un cambio de mentalidade, afirmación que comparte Joanna Francis, directora do hotel Chancillería, de Jerez de la Frontera, proxectado a partir de principios bioclimáticos. Francis establece unha comparación entre as poboacións indíxenas tradicionais, cuxo impacto no medio era moi reducido, e a sociedade presente, cimentada sobre un sistema económico que esixe un consumo inmediato e voraz. “Temos que ser capaces de buscar solucións que manteñan o equilibrio entre a sostibilidade e a rendibilidade”, indica.
Inspirado na arquitectura bioclimática máis espectacular, salienta o complexo Leaf House, en Río de Janeiro (Brasil), denominado así polo seu tellado en forma de folla de banana, cuxo deseño permite recoller a auga da choiva e reutilizalo na “Casa Hoja”. É un proxecto concibido polo estudo brasileiro Mareines + Patalano, formado por varios módulos interconectados e abertos ao exterior para favorecer a circulación do ar natural e a ventilación, de forma que non incorpora ningún equipo de ar acondicionado
Artigos relacionados:
- Os mellores illantes térmicos
- Construción intelixente e eficienteO máis lido
Nota informativa: Tradución do orixinal en castelán. No caso de calquera discrepancia, prevalecerá a versión en castelán.