Cociña portuguesa, próxima e diferente
A historia de Portugal corre parella á española. Romanos, árabes e visigodos deixaron alí a súa pegada e as súas influencias na gastronomía son evidentes. Os produtos da terra, os mariscos e peixes do Atlántico e, como non, o omnipresente bacallau, conforman unha gastronomía rica e variada, con moitos puntos en común coa española, pero diferenzas que paga a pena coñecer.
Quen visite por primeira vez Portugal, verase sorprendido ao encontrarse con outra interpretación das cousas que nos son familiares. Se en España o ir de tapas é algo habitual á hora do aperitivo ou antes da cea, alí petisquease. Cervexas, viños e refrescos acompáñanse cos petiscos: peixes en escabeche, orella de porco, carne ou pescado fritos, olivas... pero hai que esperar á última hora da tarde para degustalos. Para matar a fame, a calquera hora do día, están os salgados, uns pasteis salgados, con reenchidos moi variados, que se encontran nas pastelarías.
Con frecuencia, a comida ou a cena inícianse cun caldo ou cunha sopa, dúas denominacións para a mesma receita: o primeiro máis claro, e a segunda máis espesa. Pódese optar polo popular cozido, unha variante que ten unha gran similitude cos nosos cocidos. A sopa alentejana é unha sopa de pan con coandro e ovo, e as caldeiradas son cazolas de peixes e mariscos, moi gustosas.
O peixe é omnipresente na cociña portuguesa e, sen dúbida, o favorito dos portugueses é a sardiña. O 40% da pesca está destinada a ela. Gran parte destínase á industria conserveira, pero as frescas cómense asadas á grella ou fritas, rebozadas en fariña. No Algarve, as sardiñas substitúense por carapaus, unha especie de xarda.
Outro dos grandes protagonistas da mesa portuguesa é o bacalhau. Prepárase de mil xeitos diferentes, desde o bacalhau com natas, lombos de bacallau en salsa de nata, ata o popular bacalhau à bras, un delicioso prato de ovos mexidos cuberto de patacas palla. Pero non hai que esquecer a gran variedade de mariscos e peixes finos das súas costas. No norte, hai gran variedade de peixes de auga doce entre os que destaca a lamprea e hai quen non dubida en percorrer ata 400 quilómetros para gozar dun prato de lampreia à bordelesa.
Os amantes da carne teñen en Portugal o paraíso perdido: aquí consérvanse as razas autóctonas e cóidanse con esmero. Ademais, os anos de escaseza ensináronlles aos portugueses a tirar partido da carne de menor calidade e os ranchos -potas de garavanzos-, feijoadas -cazolas de fabas-, ensopados, guisos espesos e os cozidos son boa proba diso. Pero a auténtica xoia é a carne dos torinhos. Non só conta a raza, tamén se ten en conta o terreo edificábel, o clima, a alimentación... e moitas das razas antigas contan con denominación de orixe como o caso da vaca alentexana. Tamén o cordeiro e o cabrito contan con DO, pero é o porco o que goza en Portugal de grande importancia. Na zona do Alentejo críase o porco negro, co que se elaboran os mellores xamóns e embutidos de Portugal que se comercializan baixo a etiqueta de Porro preto.
As oliveiras ocupan en Portugal unhas 316.000 hectáreas, algunhos son moi antigas e dan lugar a uns aceites virxes de gran calidade. Tras os montes, Beira Baixa, Alta ou Interior, Alentejo ou Moura, son algunhas das zonas con denominación de orixe. Paga a pena probalos.
Respecto dos doces, a variedade é enorme. Case todos teñen se fan con azucre e con xema de ovo, o que non é de estrañar, xa que as claras se empregaban para clarificar o viño. Un dos favoritos é o pudim de amêndoa, un pudding de améndoa; o arroz con leite ou o leite crema compiten co pudim flan. As rabanadas son típicas do Nadal e consisten nunhas rebandas de pan mollado en leite e ovo, curmás das nosas torradas. Tampouco faltan os doces de tradición ibérica como o touciño do ceo, o ovo mol ou os empiñonados.
E como lembranza da viaxe, hai que traer algún dos seus queixos, unhas botellas de vinho verde e, por suposto, oporto e madeira.
ENDEREZOS SELECCIONADOS
· English-Bar
Monte Estoril. Avda. Saboia, 9
Estoril. Portugal.
· Lisboa Antiga
C/ de la Iglesia, 3 posterior
Majadahonda. Madrid