Repsol YPF

Batzuk kutxara postreak ziren eta beste batzuk zartagineko
fruituak bezala ezagutzen ziren. Despentsan ohikoak ziren osagaiekin egiten dira eta nutritiboak eta merkeak ziren. Ohitura aldaketak eta bizitza erritmo azkarragoak ez du sukaldaritzari denbora gehiegi eskaintzeko aukerarik ematen, eta horrek postre horietako askorekin bukatu du.

Tradizio handiko postreak ahaztuz joan zirenmanjar blanco-aadibidez, osagai nagusiak almendra esnea eta azukrea zituen Erdi Aroko platera. Jatorrizko formulak oilo bularkia zuen, garai hartan gozoaren eta gaziaren arteko muga zehaztugabea baitzen.

Bertsio modernoak, ordea, almendra, esnea eta azukrea bezalako oinarrizko osagaiak ditu, eta flan baten antzera mamitzeko gelatina erabiltzen da. Sukaldari katalan onenek berreskuratutako postrea da, eta konbinazio bikain bat eginez furitu gorrien konpota batekin laguntzen dute. Gure herrialdean jatetxe italiarrak ezagutzera ematen ari diren panna cottabaino zaporetsuagoa da.

Dena dela, natillak, flanak edo toniziloak denbora pasa arren bizirik jarraitu dute prestatu industrialei esker eta maila guztietako jatetxeei esker. Hala ere, egia da beren zaporea asko aldatzen dela etxeko errezeta tradizionaletik. Postre horien prestaketan erabiltzen diren osagaiak antzekoak dira: esnea, arrautzak eta azukrea, kanela, limoi azala edo bainila usainaz gain. Horien arteko ezberdintasuna honekoa da: natilak likidoak dira, flana esnearekin egiten da eta toziniloak bainu Marian mamitutako gorringoak eta almibarra daramatza.

Toziniloaren antzekoak dira huevos moles-ak,almibarrez egindako oinarrizko krema bat
eta natila lodi baten testura duten arrautz gorringoak, kopatan merenge hodei batez estalita zerbitzen dena eta, harrotasun apur batekin, monte nevadoizena ematen zaien.

Huevos moles-ak losiagoak egiten baziren eta bizkotxoen betegarri gisa erabiltzen baziren bienmesabeizena hartzen zuten, izen hori ematen zaio gaur egun marrazo antzeko bat duen eta cazón izena duen plater bati, adobatuta, arrautza-irinetan pasata eta frijituta zerbitzen da.

Colineta zoragarriak gogoratzea merezi du: neurri ezberdinetako moldeetan laberatzen ziren gorringo eta almendra bizkotxo oso finak. Egosita eta frijituta dagoenean, bizkotxoak erditik mozten ziren, almibarretan busti eta huevos molesekin betetzen ziren bata bestearen gainean jarri eta meregearekin eta fruta konfitatuekin estali aurretik.

Hirurogeita hamar urtetik gora dituztenek baliteke noizbait consolamine izeneko postre bat dastatu izana, gaur egun errezetarioetatik desagertuta dago. Almibarretan bustitako  bizkotxo batzuk dira, eta erretilu baten oinarrian jarri eta gorringoz, almendraz eta merengez egindako krema batekin estaltzen zen. Gainetik kanela botata zerbitzen ziren, itxura oneko postrea zen eta ezinobea zen festa ospakizunetarako.

Suspiroak hiru motatakoak izan daitezke: mojarenak, Mariarenak edo suspiroak, besterik gabe. Gozo zoragarri horiek bizkotxo harro zati txikiak ziren. Gozo-dendatan saltzen ziren edo etxean egiten ziren. Gaur egun suspiros uretan edo esnetan egositako eta natilekin batera jaten diren merenge hodeiei esaten zaie.

Zartagineko frutak, pestiñoak, maravillak edo hojuelak adibidez, data eta leku jakinetan prestatzen dira. Lastima lortzea hain zaila izatea, gutxienez bizitzan behin dastatzea merezi du eta.